Reply to comment

MAHLER IN BELGIE

Mahler heeft twee keer België bezocht. De eerste keer in 1899 (Luik) en de tweede en laatste keer in 1906 (Antwerpen).

Mahler bezoekt België voor de tweede en laatste keer.

Mahler bracht van 2 tot 6 maart in 1906 een bezoek aan Antwerpen om vervolgens door te reizen naar Amsterdam. Mahler kwam naar Antwerpen hoogstwaarschijnlijk op uitnodiging van de wereldberoemde Belgische tenor Ernest Van Dyck. In 1903 was Ernest Van Dyck mede-oprichter van de ‘Maatschappij der Nieuwe Concerten’ in Antwerpen en bekleedde hij de functie van ondervoorzitter. Mahler kende Ernest Van Dyck uit Wenen toen Van Dyck daar ten tijde van de aanstelling van Mahler als dirigent/directeur van de Hofopera in 1897, een zeer gekende en gevierde tenor was. Tussen Mahler en Van Dyck ontstond al snel een onoverkomelijk conflict en Van Dyck moest uiteindelijk het veld ruimen. Het pleit voor Van Dyck dat hij desalniettemin het genie in Mahler onderkende alsmede zijn onovertroffen kwaliteiten als dirigent.

Mahler heeft in Antwerpen zijn Vijfde Symfonie uitgevoerd en met groot succes.
De kritieken waren in het algemeen zeer lovend. Mahler heeft toen een onuitwisbare indruk gemaakt op de componist Lodewijk De Vocht die later al terugkijkend vermeldde dat hij dagenlang Mahler heeft mogen helpen bij het aanbrengen van correcties aan zijn Vijfde Symfonie. Lodewijk De Vocht was toen het jongste lid van het orkest. Mahler klaagde over het slechte niveau van het orkest. Dit was niet geheel onbegrijpelijk, gelet op het feit dat het Antwerpse orkest nog maar drie jaar bestond en Mahler zelf de beste orkesten in Europa was gewend.

Mahler’s vrienden Paul Clemenceau en Georges Picquart kwamen speciaal voor het concert over uit Parijs. Mahler heeft hen in 1900 in Parijs leren kennen en ze zijn sindsdien een van de beste vrienden van Mahler geworden. Vermeldenswaard is dat Mahler zijn vrouw Alma heeft leren kennen via de zuster van de vrouw van Clemenceau die in Wenen een zeer bekende ‘salon’ hield. Kolonel Picquart was een held in Frankrijk omdat hij het bewijs had gevonden van de onschuld van kapitein Dreyfus die van Joodse afkomst was en onterecht was veroordeeld voor hoogverraad in een toen steeds toenemende sfeer van antisemitisme bij pers en parlement.

Mahler heeft een aangenaam verbijf gehad in Antwerpen. In zijn brieven aan Alma, zijn vrouw, schrijft hij over het comfortabele verblijf in zijn hotel en maakt hij melding van het hartelijk onthaal dat hem steeds ten deel viel.

Op 6 maart 1906 vertrok Mahler naar Amsterdam. Hij zou België nooit meer aandoen maar zijn reputatie was in België gevestigd en Mahler zou een terugkerende factor worden in het repertoire en de muziekwereld in België.
Het KlaraFestival is het levende bewijs hiervan!

Chaim den Heijer